Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027 Dofinansowane przez Unię Europejską
ULI DOMGrupa Operacyjna EPI

Grupa Operacyjna EPI Opieka nad pszczołami w małym gospodarstwie

Lepsze warunki dla pszczół przez cały sezon

Mała pasieka potrzebuje dobrze zaplanowanej opieki. ULI DOM to pomysł na połączenie kontrolowanej zimowli, odpowiedniego żywienia i cyfrowego monitoringu. Chcemy przygotować rozwiązanie, które pomoże gospodarstwom ograniczać straty rodzin pszczelich i rozwijać produkcję miodu.

Pięć drewnianych uli w kolorach żółtym, zielonym, granatowym i kremowym na skraju kwitnącej łąki z chabrami i koniczyną, za nimi stare drzewa owocowe we mgle
Dłonie w rękawicach pszczelarskich unoszą ramkę z zasklepionym plastrem miodu pokrytą pszczołami

O projekcie

Nowa droga rozwoju małego gospodarstwa

Małe gospodarstwo z drewnianą stodołą i domem wśród drzew, na kwitnącej łące pasą się owce i krowa, na skraju łąki stoją kolorowe ule

Projekt powstał z inicjatywy Agnieszki Gomułki, prowadzącej małe gospodarstwo rolne wykorzystujące łąki kwietne i zajmujące się produkcją zwierzęcą. Rozwój pszczelarstwa ma poszerzyć działalność gospodarstwa i wspierać bioróżnorodność.

Aby stał się trwałym elementem produkcji, potrzebny jest jednak uporządkowany model opieki nad ulami.

Wspólnie z Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu rolniczka chce przygotować rozwiązanie dostosowane do małej skali. Etap przygotowawczy, czyli utworzenie Grupy Operacyjnej EPI ULI DOM i opracowanie planu przyszłej operacji, został zakończony.

Wyzwanie

Mała skala nie zmniejsza potrzeb pszczół

Zimowanie, dostęp do pokarmu i regularna opieka wymagają czasu oraz odpowiednich warunków.

  • Zimowanie
  • Dostęp do pokarmu
  • Regularna opieka

W małych gospodarstwach ograniczone możliwości organizacyjne, przerwy w dostępności pożytku i zmienne temperatury mogą utrudniać utrzymanie silnych rodzin pszczelich.

Cztery drewniane ule na podstawach pokryte szronem i cienką warstwą śniegu, ze słomianymi matami na daszkach, za nimi bezlistne drzewa owocowe i wschód słońca nad zamarzniętą łąką
Pszczoła przy wylotku ula, którego drewniane krawędzie pokrywają kryształki szronu

ULI DOM ma pomóc zaplanować te zadania jako spójny system, od przygotowania rodzin do zimy po rozmieszczenie uli i obserwację warunków ich utrzymania. Chcemy, aby rozwój pszczelarstwa opierał się na praktycznych zasadach i danych z gospodarstwa.

Planowane rozwiązanie

Hotel dla uli i opieka oparta na danych

Planowany system łączy obiekt do kontrolowanej zimowli, określany we wniosku jako „hotel dla uli”, z doborem żywienia i cyfrowym monitoringiem. Ma służyć stabilizacji warunków zimowania oraz lepszej organizacji pracy w małym gospodarstwie.

  1. Kontrolowane warunki zimowli

    Opracowanie założeń obiektu, który pomoże stabilizować warunki środowiskowe podczas zimowania. Planowane pomiary mają umożliwić ocenę warunków utrzymania rodzin i działania rozwiązania w praktyce.

    Mały biały czujnik z anteną przymocowany do drewnianej ściany ula pokrytej szronem, w tle oszroniona łąka
  2. Żywienie dostosowane do potrzeb rodzin

    Dobór sposobu żywienia i pokarmów zastępczych. Prace mają uwzględniać ich przydatność w okresie zimowym, w tym ryzyko krystalizacji utrudniającej pszczołom pobieranie pokarmu.

    Jasny placek pokarmu ułożony na górnych beleczkach ramek w otwartym ulu, pszczoły zbierają się na nim i pobierają pokarm
  3. Cyfrowe planowanie i monitoring

    Rejestracja warunków utrzymania rodzin oraz planowanie rozmieszczenia uli mają wspierać decyzje rolniczki. Dane pomogą uporządkować opiekę i powiązać produkcję miodu z określonymi obszarami pożytkowymi.

    Dłonie trzymają tablet z mapą łąk i pól obok drewnianego ula na skraju kwitnącej łąki
Szklany słoik złotego miodu z gładką papierową etykietą i drewniana łyżka do miodu na starym stole, w tle kwitnąca łąka w świetle popołudnia
Gęsty złoty miód spływa z kawałka plastra do miski

Kierunek rozwoju produktu

Miód z czytelną informacją o pochodzeniu

Lepsza organizacja pracy z ulami ma służyć także jakości i identyfikowalności miodu. Wniosek przewiduje model umożliwiający przypisywanie partii do obszarów pożytkowych oraz przekazywanie odbiorcom informacji o pochodzeniu produktu.

  1. Obszar pożytkowy
  2. Partia miodu
  3. Odbiorca

Planowane są lokalne formy sprzedaży i komunikacja przez kanały cyfrowe. Odbiorca ma móc poznać gospodarstwo, sposób prowadzenia pasieki i pochodzenie oferowanej partii miodu.

Oczekiwane korzyści

Spokojniej zaplanowana praca i lepsza opieka

Pszczoła miodna z pyłkiem na tylnych nogach zbiera nektar z kwiatu koniczyny czerwonej
  • Dla pszczół

    Rozwiązanie ukierunkowane na poprawę warunków zimowania i dostępu do odpowiedniego pokarmu.

  • Dla gospodarstwa

    Uporządkowana organizacja opieki nad ulami i podstawy do rozwoju dodatkowego kierunku produkcji.

  • Dla odbiorców miodu

    Większa przejrzystość informacji o pochodzeniu i jakości produktu.

  • Dla otoczenia

    Rozwój pszczelarstwa wspierającego zapylanie roślin i bioróżnorodność.

Współpraca

Potrzeby gospodarstwa połączone z wiedzą naukową

Praktyka rolniczki wskazuje wyzwania małej pasieki. Wsparcie uczelni ma pomóc przygotować model opieki i zaplanować jego ocenę w rzeczywistych warunkach.

Gospodarstwo pszczelarskie

Agnieszka Gomułka

Inicjatorka Grupy Operacyjnej EPI i rolniczka prowadząca małe gospodarstwo rolne. Wnosi potrzebę rozwoju działalności pszczelarskiej oraz doświadczenie i warunki gospodarstwa, do których ma zostać dostosowane rozwiązanie.

Dwie osoby oglądają ramkę z plastrem przy otwartym ulu, jedna trzyma ramkę w rękawicach pszczelarskich, druga wskazuje komórki ołówkiem i trzyma notes
Słoiki i fiolki z próbkami miodu w różnych odcieniach bursztynu na stole laboratoryjnym obok mikroskopu, plastra na szalce i otwartego notesu

Uczelnia

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Partner naukowy ma wesprzeć opracowanie rozwiązań dotyczących organizacji pracy, warunków zimowli i żywienia rodzin pszczelich. Współpraca pozwoli zaplanować badania i ocenę przyszłej technologii.

Działania etapu przygotowawczego

Etap zakończony

Przygotować wspólny plan opieki nad ulami

Otwarty notes z ołówkowym szkicem rozmieszczenia uli wzdłuż skraju łąki, obok dłuto pasieczne, ołówek, kubek herbaty ziołowej i kwiaty koniczyny
  1. Utworzenie Grupy Operacyjnej EPI

    Ustalenie zasad partnerstwa gospodarstwa i uczelni.

  2. Opracowanie planu operacji

    Przygotowanie założeń obiektu do zimowli, systemu żywienia i cyfrowego monitoringu.

  3. Zaplanowanie weryfikacji

    Określenie sposobu oceny warunków utrzymania rodzin i działania rozwiązania w małym gospodarstwie.

  4. Przygotowanie modelu pracy i informacji o produkcie

    Założenia rozmieszczenia uli, identyfikowalności partii miodu i komunikacji z odbiorcami.

Rezultatem wsparcia przygotowawczego jest utworzenie Grupy Operacyjnej EPI ULI DOM oraz opracowanie planu realizacji przyszłej operacji. Rozwój i weryfikacja systemu opieki są kierunkiem dalszych prac.

Aktualności

Grupa Operacyjna ULI DOM zakończyła etap przygotowawczy

Grupa Operacyjna EPI „ULI DOM”, czyli gospodarstwo pszczelarskie (liderka i inicjatorka projektu) oraz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, zakończyła etap przygotowawczy operacji ULI DOM, czyli systemu opieki nad ulami w małych gospodarstwach dla dobrostanu pszczół i dywersyfikacji dochodów. Chcemy, aby rodziny pszczele z małych pasiek lepiej przechodziły zimę dzięki kontrolowanej zimowli, dobrze dobranemu żywieniu i cyfrowemu monitoringowi uli.

Co udało się osiągnąć

  • w sierpniu 2026 r. partnerzy podpisali umowę konsorcjum,
  • powstał plan operacji oraz metodologia badawcza,
  • innowacyjność rozwiązania potwierdziła w opinii Politechnika Łódzka,
  • w październiku 2026 r. złożyliśmy w ARiMR rozliczenie etapu przygotowawczego.

Kolejny krok

Teraz przygotowujemy wniosek o pomoc na realizację operacji w naborze trwającym

od 30 października do 30 listopada 2026 r.

Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, interwencja I.13.5 „Współpraca Grup Operacyjnych EPI”. Pomoc na etap przygotowawczy to 48 741,00 zł (55% EFRROW, 45% budżet krajowy).

Informacje o finansowaniu

Finansowanie operacji

Wsparcie przygotowawcze Grupy Operacyjnej EPI

  • 48 741,00 złPomoc na etap przygotowawczy
  • I.13.5.1Interwencja Współpraca Grup Operacyjnych EPI – Wsparcie przygotowawcze
  • EFRROWEuropejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
55% EFRROW Udział Unii Europejskiej w pomocy
45% Budżet krajowy Krajowe środki publiczne w pomocy

Operacja „Utworzenie Grupy Operacyjnej EPI i opracowanie planu realizacji operacji EPI – ULI DOM” jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach interwencji I.13.5.1 „Współpraca Grup Operacyjnych EPI – Wsparcie przygotowawcze” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, związanej z Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Dofinansowane przez Unię Europejską
Zasklepione komórki plastra z jasnym woskiem, w kilku otwartych komórkach błyszczy miód Fioletowa facelia i niebieskie chabry na letniej łące, pszczoła w locie zbliża się do kwiatu
Kwitnąca łąka o zachodzie słońca, w oddali rząd kolorowych uli wzdłuż żywopłotu i łagodne wzgórza na horyzoncie